TÁ NA COSTAIS a bhíonn ar dhaoine a bhfuil ailse orthu ag ídiú “líonta sábhála” pleananna agus dóchais na n-othar agus a dteaghlach don todhchaí”.

Léiríodh i suirbhé ó Chumann Ailse na hÉireann go gcailleann daoine a bhfuil ailse orthu meánioncam bliantúil €16,200 de bharr a ndiagnóise.

Tá siad ag iarraidh go n-áireofaí i mBuiséad 2027 roinnt beart chun an caillteanas sin a mhaolú.

Áirítear ar thorthaí shuirbhé na sochaí go bhfuil othair áirithe, go háirithe iad siúd a bhfuil ailse aibí orthu nó atá ag druidim le deireadh a saoil, nach bhfuil sé d’acmhainn dóibh a dtithe a théamh.

D’íoc na daoine a cuireadh faoi agallamh suas le €300 chun freastal ar a gcuid coinní gach mí díreach, agus b’éigean do go leor acu airgead a fháil ar iasacht ó bhaill teaghlaigh nó ó chairde.

I bhfianaise na n-othar ón suirbhé, leagadh béim ar an strus a chuir na costais sin orthu féin agus ar a dteaghlaigh. Bhí Aoife Murphy, as Cúil an tSúdaire i gContae Laois, ag sábháil airgid le haghaidh éarlais tí sular diagnóisíodh go raibh ailse cíche uirthi i mí Eanáir 2025.

Dúirt sí gur “caitheadh ​​i leataobh é sin” tar éis a diagnóise.

“Is iad na táillí ospidéil, na táillí oinceolaíochta agus táillí an mháinlia atá i gceist; ansin tá an taisteal go Baile Átha Cliath agus ar ais, agus tá costas na páirceála ag an Mater thar na bearta.”

Dúirt Murphy go bhfuil na costais sin ag ídiú a "líon sábhála" agus a “pleananna agus a dóchais don todhchaí”.

Dúirt Miriam Hilliard, a diagnóisíodh go raibh ailse inmheitriam uirthi in 2018 agus ar tháinig sí ar ais uirthi cúpla uair, gur chuir costais bhreise “leibhéal breise struis airgeadais” leis an scéal. Tharraing Hilliard aird ar chostais ar nós breosla, táillí páirceála, trealamh leighis, ceaintíní ospidéil agus an cógas atá á ghlacadh aici ó 2018 i leith agus a chosnaíonn €80 sa mhí.

Dúirt sí freisin gur diúltaíodh cárta leighis di roimhe seo, agus d’iarr sí go gcuirfí deireadh le táillí páirceála ag ospidéil.

Éilíonn Cumann Ailse na hÉireann go mbeadh teidlíochtaí uathoibríocha ann chun cártaí leighis a fháil agus go gcuirfí deireadh le táillí páirceála in ospidéil i mBuiséad 2027.

Tá siad ag iarraidh freisin go laghdófaí go dtí €40 an tairseach don scéim aisíocaíochta drugaí, agus go mbeadh aon duine a bhfuil ailse aibí air nó uirthi i dteideal liúntas breosla agus an pacáiste sochar teaghlaigh a fháil.